Veelgestelde vragen over pluimvee

Heb je een vraag over spullen voor je kippen of ander pluimvee? Hieronder vind je de antwoorden op de vragen die kippenhouders ons het vaakst stellen, van drinktorens tot bloedluis. Staat jouw vraag er niet bij? Mail ons dan op info@dierentuinxl.nl. We denken graag met je mee.

Eten en drinken

Welke maat drinktoren of drinkemmer heb ik nodig voor mijn kippen?

Een veelgebruikte vuistregel is een kwart liter water per hen per dag. Tien hennen drinken dus ongeveer tweeënhalve liter per dag, bij warm weer meer. Een drinktoren van 10 liter is daarmee ruim genoeg voor een koppel kippen. De drinktorens van Gaun zijn er van 1,5 tot 40 liter. Voor een paar kuikens is een kleine maat handiger, want water dat lang staat wordt minder fris. Kies liever een maat die je elke dag of om de dag ververst dan een toren die een week staat. De pootjes zitten erbij; je kunt de toren ook ophangen, dan zet je de drinkrand precies op de juiste hoogte. Alle maten staan bij eten en drinken voor pluimvee.

Mijn drinktoren lekt. Moet ik een nieuwe kopen?

Meestal niet. Een drinktoren werkt op vacuüm: zolang de vulopening goed dicht zit, zakt het water alleen aan de onderkant naar de drinkrand. Lekt de toren of loopt hij leeg, dan is de stop vaak het enige dat mankeert. Een stop die hard of vervormd is, sluit niet meer af. Voor de drinktoren van 10 liter is de stop los te bestellen. Duw de nieuwe stop er recht in tot hij helemaal aansluit; zit hij schuin, dan blijft er een spleetje open. Controleer de stop bij elke schoonmaakbeurt en leg er een reserve klaar, want zo'n klein onderdeel raakt snel kwijt in het strooisel.

Hoe voorkom ik dat het drinkwater van mijn kippen bevriest?

Een open emmer vriest bij vorst dicht. Je hebt dan twee opties. De verwarmde drinkbak van Gaun houdt 2,2 liter water vorstvrij; hij warmt het water niet op, hij voorkomt alleen bevriezen. Je hebt er wel stroom bij het hok voor nodig, het snoer is 180 cm. In de zomer zet je de verwarming uit en gebruik je hem als gewone drinkbak. De tweede optie is Excellent Vorstvrij, een voedermiddel voor kippen dat je door het drinkwater mengt: 1 liter Vorstvrij op 4 liter water. Het water blijft volgens de fabrikant vloeibaar tot -9 graden. Geef het maximaal 14 dagen achter elkaar en alleen aan kippen, niet aan andere dieren. Houd verder het etiket aan.

Welke voertoren past bij mijn koppel en waarom zakt het voer niet door?

Hoe meer kippen je hebt, of hoe minder vaak je wilt bijvullen, hoe groter de maat die handig is. De voertorens van Gaun lopen van 1 kg tot 40 liter; de Imperial voertoren van 30 liter zit in het midden van de serie. Zet een voertoren bij voorkeur in het hok of onder een afdak. Zakt het voer niet door, dan is het bijna altijd vochtig geworden en gaat het klonteren. Maak de bak leeg, laat hem drogen en vul met droog voer. Staat de toren scheef, zet hem dan recht en vlak. Moet de bak toch buiten staan, kies dan een model met regenhoed en zet hem waar geen water van de grond opspat. Twijfel je over de maat, laat ons weten hoeveel kippen je hebt.

Hoe houd ik ratten en muizen weg bij het kippenvoer?

Een open voerbak is een uitnodiging voor meeëters. Er zijn twee aanpakken. De voerbak met trapsysteem gaat open op het gewicht van de kip: ze stapt op de trede en het deksel klapt omhoog. Kippen leren dat meestal binnen een paar dagen; zet het deksel in het begin open, zodat ze eerst weten dat daar het voer zit. Een lichte of jonge kip krijgt de trede soms niet omlaag, houd dan tijdelijk een open bakje bij. Valt het deksel niet meer dicht, dan zit er strooisel bij het scharnier. De tweede aanpak is de mechanische metalen voerbak met rooster: kippen komen bij het voer, ongedierte niet. Ruim in beide gevallen gemorst voer op, want dat trekt ratten net zo goed aan.

Mag ik supplementen door het drinkwater geven in een gegalvaniseerde emmer?

Niet alles. Zure middelen zoals appelazijn horen niet in gegalvaniseerd metaal. Gebruik daarvoor een kunststof drinkbak of drinktoren. Middelen die je door het water geeft, maak je elke dag vers aan en je maakt de drinkbak eerst schoon. Bij een sterke elektrolytenoplossing die je naast het gewone water aanbiedt, hoort altijd een aparte bak met schoon water. Gegalvaniseerde emmers zijn verder prima voor gewoon drinkwater: dagelijks verversen, de bodem uitspoelen en aanslag wegboenen met een harde borstel.

Legnesten en eieren

Hoeveel legnesten heb ik nodig en waarom leggen mijn kippen er niet in?

Een veelgebruikte vuistregel is een nest per drie tot vier hennen. Fabrikanten geven per nest een maximum op: het Kerbl duo legnest van hout is voor 10 kippen tot 2 kg, de Gaun legnesten met plastic vloer zijn er voor 5, 10 of 15 kippen. Leggen je kippen ernaast, geef ze dan tijd en kijk naar de plek: een nest moet donker en rustig staan en niet hoger hangen dan de zitstokken, anders kiezen kippen het als slaapplek. Een kunststof ei in het nest helpt ze het nest te vinden; laat het liggen als je raapt. Wil je schone eieren zonder dat de hennen erbij kunnen, kies dan een legnest met eieropvang: de eieren rollen in een aparte bak die je van buiten leegt. Alle nesten staan bij broeden en huisvesting.

Hoe raap en bewaar ik de eieren het beste?

Raap elke dag, dan blijven de eieren schoon en heel. Een eiermandje is bedoeld om te rapen en mee te nemen: leg de eieren naast elkaar, stapel niet te hoog en leg een doekje of wat stro op de bodem. Voor bewaren is een eiertray handiger, want daarin ligt elk ei apart. Hoe lang eieren goed blijven, hangt af van de bewaarplek: koel en donker, en gebruik de oudste eieren eerst. Mandje en tray maak je schoon met een droge of licht vochtige doek of door ze om te spoelen.

Broeden en kuikens

Wat heb ik nodig om zelf kuikens uit te broeden?

Een broedmachine houdt de temperatuur constant en draait de eieren, wat bij natuurlijk broeden de hen doet. Draaien is nodig zodat het embryo niet aan de eischaal hecht. Kies een machine met automatisch draaien, dan hoef je er niet elke paar uur aan te denken. De Covatutto 16L Digital is er voor 14 tot 16 kippeneieren en ook voor kwartel, fazant, eend en gans. Zet de machine binnen op een stevig, vlak oppervlak, uit de zon en niet in de tocht; de fabrikant adviseert een ruimte van 17 tot 25 graden. Met een schouwlamp licht je het ei door: bij kippeneieren wordt vaak rond dag 7 en nog eens rond dag 14 geschouwd. Werk in een donkere ruimte, houd de lamp stevig tegen de schaal en leg de eieren snel terug. Volg verder de handleiding van je machine.

Hoe hang ik een warmtelamp voor kuikens veilig op?

Gebruik een lampenkap die daarvoor gemaakt is en hang de lamp minimaal 60 cm boven de grond. De lampenkap met spaarschakelaar is geschikt voor lampen tot 150 watt, heeft acht luchtgaten die de lamp langer laten meegaan en een snoer van 5 meter; de lamp koop je er los bij. Met de spaarschakelaar zet je het vermogen op de helft als de kuikens ouder worden of het buiten milder wordt. Leg het snoer zo dat dieren er niet aan kunnen knagen. Kijk naar de kuikens: zoeken ze de warmte op, dan hangt de lamp goed; gaan ze aan de rand liggen, dan is het te warm. Een kuikenzitstok zet je niet te dicht bij de lamp of het voer.

Huisvesting en ren

Houdt een kippenren roofdieren tegen?

Een ren houdt je kippen bij elkaar en overdag veel bezoekers buiten, maar niet alles. De Polly Run kippenren heeft een maasnet van 25 x 25 mm langs de zijkanten en is 205 cm hoog, dus je loopt er rechtop in. Onder de grond door graven blijft mogelijk; daarvoor heb je een ingegraven rand of bodemgaas nodig. Een ren is een aanvulling op het hok waarin de kippen slapen en leggen, geen vervanging. Wil je een stuk weide afzetten, dan kun je kiezen tussen een stroomloos pluimveenet en een elektrisch pluimveenet. Het elektrische net werkt alleen met een schrikdraadapparaat erop; met 50 meter zet je ruim 150 m² af.

Gezondheid en verzorging

Hoe weet ik of mijn kippen bloedluis hebben en hoe pak ik het aan?

Kijk 's avonds met een lamp onder de zitstokken en in de naden. Je ziet dan kleine rode of grijze mijten. Een wit papiertje langs de zitstok helpt: rode vegen betekenen bloedluis. Bloedluis zit overdag niet op de kip maar in het hok, dus daar behandel je. Knock Pest insectenpoeder is in Nederland toegelaten tegen bloedluis en is bedoeld voor het lege hok: haal de kippen eruit, strooi het poeder in naden, kieren, hoeken, legnesten en rond de zitstokken, en laat de dieren daarna weer toe. Hoeveel je gebruikt staat op het etiket. Met een handstrooier verdeel je het poeder gelijkmatig; het poeder bestel je los. Een legnest dat bloedluiswerend heet, is door de constructie minder aantrekkelijk voor mijten, maar geen garantie. Blijf dus controleren.

Mijn kippen pikken elkaar kaal. Wat kan ik doen?

Verenpikken heeft meestal een oorzaak in het hok: te veel kippen op te weinig ruimte, te veel licht of verveling. Pak dat eerst aan. Een pikblok, een snackbal of een schommel geeft de kippen iets anders te doen; geef ze een paar dagen om eraan te wennen. Op de aangepikte plekken kun je Excellent Hertshoorngeur aanbrengen; de afstotende geur maakt de plek minder interessant. Houd het etiket aan voor hoe vaak je het herhaalt. Een hen met een kale rug kan tijdens het herstel een kippenvest dragen tot de veren terug zijn; kijk regelmatig onder het vest. Heeft een kip wonden of gaat het pikken door, overleg dan met je dierenarts.

Kan ik mijn kippen extra vitaminen, knoflook of elektrolyten geven?

Dat kan, als aanvulling op het gewone voer. Producten zoals Excellent Vit Liquid multivitamine, Garlic Allicin voor door het drinkwater, Poultry Parex brokken voor door het voer en een elektrolytenmix voor warme dagen zijn aanvullende diervoeders. Het zijn geen diergeneesmiddelen en ze vervangen geen behandeling door een dierenarts. Hoeveel je geeft, hoe lang en of het door het water of door het voer gaat, staat op het etiket; dat verschilt per product en per diersoort. Maak drinkwater met een toevoeging elke dag vers aan. Een legkippenblok met schelpen en mineralen zet je los in het hok, onder een afdakje, naast het normale legvoer. Zie je zieke kippen of twijfel je, neem dan contact op met je dierenarts. Alles staat bij gezondheid en drogist voor pluimvee.

Kan ik met mijn kip aan de lijn naar buiten?

Ja, met een kippenharnas. Het is een vestje met clipsluiting en een lijn van 114 cm. Controleer bij het omdoen of het past: je moet er net een vinger tussen kunnen. Niet elke kip vindt het prettig. Begin met korte momenten in een omgeving die ze kent en bouw het rustig op; blijft ze zich verzetten, dwing het dan niet. Laat een kip aan de lijn nooit alleen, want ze kan achter takken of hekwerk blijven hangen. Na gebruik afnemen of uitspoelen en goed laten drogen.

Staat jouw vraag er niet tussen? Kijk ook bij de algemene veelgestelde vragen over bestellen, verzenden en retourneren, of mail ons op info@dierentuinxl.nl. Het complete assortiment staat in de collectie pluimvee.