Muizen in huis in de herfst: zo kies en plaats je zelf een muizenval

Het is oktober. Je zit 's avonds op de bank en hoort geritsel achter de keukenkast. De volgende ochtend liggen er kleine zwarte keuteltjes bij de vaatwasser. Zodra het buiten kouder wordt, zoeken huismuizen een warme plek met eten. Het goede nieuws: met een paar vallen en wat kitwerk los je dit meestal zelf op. Hier lees je hoe je muizen herkent, welke val je kiest en waar je hem neerzet.

Zo weet je zeker dat het muizen zijn

Een huismuis is klein: zo'n 7 tot 10 centimeter lichaam, met een dunne staart die ongeveer even lang is. Muizen zijn vooral 's nachts actief, dus je ziet meestal alleen de sporen. Keutels zijn het duidelijkst. Ze zijn zwart, 3 tot 8 millimeter lang en lijken op hagelslag. Vind je ze op meerdere plekken en elke dag weer nieuwe, dan zit er meer dan één muis.

Let ook op knaagschade aan verpakkingen en kabels, een muffe geur in kasten en donkere veegsporen langs plinten. Muizen lopen het liefst langs een muur. Precies daar zet je straks je val.

Waarom juist nu, in de herfst

Buiten raakt het voedsel op en de nachten worden koud. Een opening van een halve centimeter is al genoeg om binnen te komen. Denk aan de kier onder een deur, een ventilatierooster of de doorvoer van een leiding. Eenmaal binnen gaat het snel: een vrouwtje is na twee maanden al geslachtsrijp en krijgt meerdere nesten per jaar met gemiddeld vijf of zes jongen. Een paar muizen in oktober kunnen in december een plaag zijn.

Welke muizenval kies je?

Voor thuis heb je drie smaken.

De klem. De klassieker. Een goede klem doodt direct. Kunststof klemmen zet je met één hand en maak je makkelijk schoon. Gebruik een klem waar kinderen en huisdieren niet bij kunnen, of zet hem in een afsluitbare voerdoos.

De levendval. Een kooitje of inloopval waar de muis in loopt en niet meer uit kan. Diervriendelijk, maar alleen als je de val minstens elke ochtend en avond controleert. Een muis die uren vastzit zonder water heeft het zwaar. Laat de muis op flinke afstand van huis los, de GGD adviseert minimaal honderd meter, anders is hij voor je terug.

De voerdoos met klem. Een gesloten kunststof doos met een sleutel, waar binnenin een klem zit. De muis loopt door de ingang naar binnen, kinderen en honden niet. De veiligste optie met kleine kinderen of huisdieren, ook in een schuur of stal.

En gif? Daar kun je als particulier bijna niets meer mee. Sinds eind 2023 mag je thuis geen muizengif op basis van bloedverdunners meer gebruiken. Die middelen zijn alleen nog voor gecertificeerde bestrijders. Vallen zijn daarom voor thuis de eerste keus.

Stappenplan: zo vang je muizen effectief

1. Zoek de looproutes. Kijk waar de keutels en veegsporen zitten. Meestal langs muren, achter apparatuur en in de kastjes onder het aanrecht.
2. Zet meerdere vallen tegelijk. Eén val is zelden genoeg. Zet er drie tot vijf neer op verschillende plekken, haaks op de muur, met de ingang of het lokaas naar de muur gericht.
3. Gebruik plakkerig lokaas. Pindakaas of chocopasta werkt beter dan kaas. Een klein beetje is genoeg. Iets wat vastzit, moet de muis eraf knagen, dus de klem gaat echt af.
4. Controleer elke dag. Leeg de val, maak hem schoon met handschoenen aan en zet hem opnieuw op dezelfde plek. Muizen zijn gewoontedieren.
5. Dicht de kieren. Vul gaten en doorvoeren met weringsband van rvs-gaas of staalwol en kit ze af. Muizen knagen door schuim en kunststof heen, maar niet door staal. Haal ook het eten weg: voorraad in afsluitbare bakken, geen kruimels op tafel, vuilnisbak dicht.
6. Blijf een week langer vangen. Geen nieuwe keutels en lege vallen gedurende een week? Dan ben je klaar. Laat een voerdoos op een risicoplek staan als vroege waarschuwing.

Veilig opruimen

Muizenkeutels en nesten ruim je niet op met de stofzuiger of bezem. Daarmee blaas je stof met ziektekiemen de lucht in. Maak de keutels eerst nat met een allesreiniger, veeg ze op met keukenpapier, gooi alles in een afgesloten zak en was daarna je handen. Handschoenen aan, raam open.

Wanneer schakel je hulp in?

Zie je overdag muizen rondlopen, vind je keutels in meerdere kamers en blijven de vallen na twee weken vol raken? Dan zit er waarschijnlijk een grote groep of een nest op een plek waar je niet bij kunt, zoals in een spouwmuur of onder de vloer. Een gecertificeerde plaagdierbeheerser kan dan de bron opsporen. Vind je muizen in het dierenvoer? Bewaar voer in gesloten tonnen en ruim gemorst voer dagelijks op. Twijfel je of een huisdier iets heeft binnengekregen van een val of lokaas? Bel dan je dierenarts.

Dit heb je nodig

Bij DierenTuinXL vind je alles om muizen zelf aan te pakken:

• Knock Pest Muizenklem: stevige kunststof klem die je met één hand zet.
• Knock Pest Muizenval Levend: voor wie de muis liever levend wegbrengt.
• Voerdoos Muis Combi met sleutel en muizenklem: veilig bij kinderen en huisdieren.
• Knock Pest Weringsband Rat/Muis 5 m: om kieren en doorvoeren definitief dicht te maken.
• Alles bij elkaar in de collectie Ongedierte, rat en muis.

Bronnen: Milieu Centraal, "Muizen in huis? Hoe krijg je ze weg?" (milieucentraal.nl); KAD Kennis- en Adviescentrum Dierplagen, "Huismuis (Mus musculus)" (kad.nl); GGD Leefomgeving, "Muizen" (ggdleefomgeving.nl).

Foto: huismuis (Mus musculus), fotograaf Ahunt, CC0 (publiek domein), via Wikimedia Commons (File:House mouse (Mus musculus) 2732.jpg).