Vlooien bij katten in het najaar: waarom ze juist nu opduiken en wat je zelf doet

De verwarming gaat weer aan, de kat ligt vaker binnen op de bank en ineens zie je hem krabben. Eerst bij de nek, dan bij de staartwortel. Je denkt: vlooien, maar dat is toch iets voor de zomer? Helaas niet. Juist in september en oktober krijgen veel katteneigenaren in Nederland er last van. In dit artikel lees je waarom dat zo is, hoe je zeker weet dat het vlooien zijn en hoe je ze zelf aanpakt, bij je kat en in huis.

Waarom vlooien juist in het najaar toeslaan

In de zomer pikt je kat buiten vlooien op. Die leggen eitjes in zijn vacht, en die eitjes vallen af op plekken waar hij ligt: de bank, het kattenmandje, de mat bij de deur. Uit de eitjes komen larven, en die verpoppen zich. Zo'n pop kan maandenlang wachten tot het warm genoeg is.

Zodra de verwarming aangaat, is het in huis lekker warm en droog. Precies wat de poppen nodig hebben. Ze komen uit en er springt een nieuwe lading vlooien op je kat. Dierenartsen noemen dit de najaarspiek. De LICG schrijft dat door centrale verwarming en vloerbedekking vlooien in moderne huizen het hele jaar door een plaag kunnen vormen.

Belangrijk om te weten: maar 1 tot 10 procent van alle vlooien is volwassen en zit op je kat. Meer dan 90 procent bestaat uit eitjes, larven en poppen in je huis. Alleen je kat behandelen is dus nooit genoeg.

Zo weet je zeker dat het vlooien zijn

Krabben alleen zegt niet zoveel. Een kat krabt ook bij een droge huid of gewoon omdat het jeukt. Vlooien zelf zie je vaak niet, ze zijn klein en snel. Wat je wel ziet, is vlooienvuil: zwarte korreltjes in de vacht, vooral bij de staartwortel en in de nek.

Doe de natte tissue test. Kam je kat met een fijne vlooienkam boven een wit vel papier of een witte tissue. Maak de tissue een beetje nat. Vlooienvuil bestaat uit opgedroogd bloed en laat een roodbruin spoor achter. Gewoon zand of vuil doet dat niet. Een vlooienkam met dicht op elkaar staande metalen tanden werkt beter dan een plastic kam.

Andere signalen: kleine korstjes op de rug, een kat die ineens veel meer likt of bijt in zijn vacht, of vlooienbeten bij jezelf rond de enkels.

Je kat behandelen

Gebruik een middel dat speciaal voor katten is gemaakt. Dit is echt belangrijk. Sommige vlooienmiddelen voor honden bevatten permethrin, en dat is giftig voor katten. Lees dus altijd de verpakking en kijk of het product voor katten geschikt is en past bij het gewicht van je kat.

Je hebt keuze uit pipetten (druppels in de nek), vlooienbanden en kauwtabletten. Een pipet doe je op de huid tussen de schouderbladen, waar de kat er niet bij kan likken. Een band draag je een aantal maanden. Behandel alle katten en honden in huis tegelijk, anders springen de vlooien gewoon over.

Blijf minimaal drie maanden doorbehandelen volgens de gebruiksaanwijzing. Poppen in huis komen nog wekenlang uit, en die nieuwe vlooien moeten ook dood.

Je huis aanpakken

Hier zit meer dan 90 procent van het probleem, dus hier maak je het verschil. Stofzuig grondig: bank, kussens, kieren tussen de plinten, onder de kast en vooral de plekken waar je kat slaapt. De trilling van de stofzuiger lokt poppen uit, waardoor de nieuwe vlooien beter te bestrijden zijn. Gooi de stofzuigerzak daarna meteen weg of leeg het reservoir buiten.

Was manden, dekentjes en kussenslopen op 60 graden.

Gebruik daarna een omgevingsspray op de plekken waar je kat veel ligt. Kies een spray die niet alleen volwassen vlooien doodt, maar ook eitjes en larven tegenhoudt (dat staat op de verpakking als groeiremmer of IGR). Houd je kat uit de kamer tot alles droog is en volg de veiligheidsinstructies.

Stappenplan in het kort

1. Kam je kat boven wit papier en doe de natte tissue test.
2. Behandel alle katten en honden in huis met een middel dat voor die diersoort bedoeld is.
3. Stofzuig alles grondig, ook de kieren, en gooi de zak weg.
4. Was alle stof waar je kat op ligt op 60 graden.
5. Spuit de ligplekken met een omgevingsspray met groeiremmer.
6. Herhaal de vlooienbehandeling van je kat minimaal drie maanden.
7. Blijf wekelijks kammen om te controleren of het werkt.

Wanneer naar de dierenarts

Bij de meeste katten los je vlooien zelf op. Ga wel naar de dierenarts als je kat kale plekken, open wondjes of dikke korsten krijgt. Sommige katten zijn allergisch voor vlooienspeeksel en reageren heftig op een enkele beet. Ook bij kittens, oudere katten of een kat die sloom wordt of bleke slijmvliezen heeft, is het slim om even te bellen. Vlooien kunnen bovendien lintworm overbrengen: als je kat een vlo inslikt tijdens het wassen, kan hij daar een lintworm van krijgen. Vraag je dierenarts of ontwormen nodig is.

Handig uit onze shop

• Vlooien- en stofkam: metalen kam voor de controle en de natte tissue test.
• Knock Pest vlooien- en tekenpipet voor de kat: druppels in de nek.
• Seresto vlooien- en tekenband voor katten: bescherming voor meerdere maanden.
• Knock Pest omgevingsspray 250 ml: voor de bank, manden en kieren.
• Alle producten tegen vlooien en teken bij de kat

Bronnen: LICG, Vlooienbestrijding bij huisdieren; Dierenarts Boschhoven, Vlooien in de herfst.

Foto: "Cat Scratching" door Asabae2752, CC0 (publiek domein), via Wikimedia Commons.